Tiflis

Tbilisi, 31 december 1919

De Onafhankelijke Republiek Georgië

De familie Kamendrovsky kwam naar Tbilisi op een uniek moment in de geschiedenis, want na de Russische Revolutie van 1917 diende Tbilisi korte tijd als hoofdstad van de onafhankelijke Democratische Republiek Georgië. De stad was ontsnapt aan de verwoestingen van de Russische Revolutie en was tot dan toe vrijwel de enige stad die ongeschonden was gebleven. Er waren goede winkels, met een ruime keuze aan artikelen, waaronder voedsel en kleding.

In 1919–1920 vonden Russen die waren verdreven of gevlucht uit Rusland hier onderdak. De stad vulde zich met Russische kunstenaars die zich mengden onder Georgische schrijvers en kunstenaars, waardoor Tbilisi bekend kwam te staan als de ‘Stad der Dichters’.

In 1922 schreef de Georgische modernistische dichter Titsian Tabidze over het recente verleden:

Drie jaar geleden was Rusland iets phantasmagorisch. Overal in Rusland sneeuwden bevroren ijskristallen van astrale stof. De verwoesting van de burgeroorlog, de ijzige poolkou, de bloeddorstige Tsjeka [de bolsjewistische geheime politie], en een hongersnood die de proporties van een mysterie kreeg. Overgeleverd aan onmenselijke angst spraken ballingen over onuitsprekelijke dingen. Mensen van cultuur kusten in onze aanwezigheid de grond van Tbilisi en barstten in tranen uit bij het zien van het licht van elektrische lampen…

T’itsian T’abidze, ‘City of Poets’, zie hieronder.

De republiek stortte in 1921 in. Ze werd bezet door bolsjewistische legers, en de stad werd geplunderd.

FOTO’S

Station van Tiflis

Golovinsky Avenue

Golovinsky Prospekt (tegenwoordig Roestavi Avenue)

Jerevanplein

Hierboven en onder Jerevanplein (later Leninplein, tegenwoordig Vrijheidsplein)

Het huis van Madam Bozarjants

Het huis van madam Bozarjants, van de tabaksfamilie Bozarjants, aan de Godovitsjstraat 12 (tegenwoordig Chonkadzestaat), waar de familie Kamendrovsky verbleef.

Het huis van Madam Bozarjants in het Kamendrovsky-paspoort

Stempels in het paspoort met de adressen waar de familie Kamendrovsky woonde in Tbilisi en Borjomi. Afgegeven vanuit het huis aan de Gudovitsjstraat nr. 12 op 8 april 1920, Tbilisi. En door de politie van Borjomi op 10 juli 1920, vanuit het huis Mamatsasjvili aan de Tseretelistraat nr. 68. (rechts: vergunning voor doorgang naar Letland, om Rusland te verlaten).

Maidan

Het meisjesgymnasium

De Botanische Tuinen

Borjomi

Borjomi is een kuuroord in het zuiden van Centraal-Georgië, op 160 kilometer van Tbilisi. Het ligt in het noordwestelijke deel van de regio, in de schilderachtige Borjomikloof aan de oostrand van het nationaal park Borjomi–Charagauli. De stad staat bekend om haar mineraalwaterbronnen en om het zomerpaleis van de Romanovs in Likani. Dankzij de vermeende geneeskrachtige werking van de bronnen is Borjomi nog altijd een geliefde bestemming voor mensen met gezondheidsklachten.

FOTO’S UIT HET FAMILIEALBUM

Lydia, Vladimir en Dmitry in Tiflis

Tiflis, 1920. Achter de man met het weggekraste gezicht: Vladimir; helemaal rechts: Lydia; achter haar: Dmitri.

Lydia, Feodor en Vladimir in Borjomi

Borjomi. Tweede van links: Lydia, naast haar Feodor, achter hem (in het wit) Vladimir.

Dmitry, Feodor en Vladimir in Tbilisi

Dmitry, Feodor en Vladimir in Tbilisi

Het Vluchtpaspoort

Foto’s in het paspoort uit 1920, bij het definitieve vertrek uit Rusland.
Visa en doorreisvergunning voor Frankrijk en Italië om Rusland te verlaten.

Bronnen

Madam Bozarjants huis voor een kijkje binnen in het prachtige huis waar de familie Kamendrovsky verbleef. Het is ook in verschillende films verschenen.

‘Our Life with Mr Gurdjieff,' van Thomas en Olga de Hartmann is interessant om te lezen; zij ontsnapten uit Jessentoeki naar Tbilisi via een vergelijkbare route.

A City of Poets: The Cultural Life of Tbilisi 1910–1930

Sir Harry Luke, Cities and Men — An Autobiography Vol. II—”Ægean, Cyprus, Turkey, Transcaucasia & Palestine (1914-1924)”, (London: Geoffrey Bles, 1953).

Villari, Luigi. Fire and Sword in the Caucasus, London, T. F. Unwin, 1906

Met dank aan

Met speciale dank aan David Nozadze voor het vertalen, het helpen bij het vinden van informatie en websites, en voor zijn steun. დიდი მადლობა დევიდ 🙂